Praskie zabytki

ZAMEK PRASKI – ZŁOTA ULICZKA – KATEDRA ŚW.WITA – SALA WŁADYSŁAWA II JAGIELOŃCZYKA

ZAMEK PRASKI – ZŁOTA ULICZKA – KATEDRA ŚW.WITA – SALA WŁADYSŁAWA II JAGIELOŃCZYKA photo from
photo.czechtourism.com

Zamek został założony po roku 880 jako siedziba czeskich książąt, którzy wcześniej swoją siedzibę mieli w Levém Hradcu. Zamek stało się zarówno centrum czeskiego państwa Przemyślidów, jak i centrum kościelnym. Kościół pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny został zbudowany przed końcem IX wieku, następnie została zbudowana rotunda św. Wita, pałac biskupi i kościół św. Jerzego. Pałac pełnił funkcję rezydencji władcy. W roku 1344 rozpoczęła się budowa katedry św. Wita.

GOLDEN LANE photo from
photo.czechtourism.com

Król Władysław Jagiellończyk poszerzył pałac o Władysławowską salę. Za jego panowania była również wybudowana wieża Daliborka. Romantyczna historia rycerza Dalibora z Kozojed, który był tam więziony, stała się tematem opery Smetany – Dalibor. Kiedy w połowie XVI wieku został zasypana fosa doszło do powstania drugiego zamkowego podwórza. W północnym skrzydle jest umieszczona Sala hiszpańska z galerią Rudolfa II. W skrzydle zachodnim jest umieszczona Obrazárna zamku (galeria obrazów zgromadzonych przez Habsburgów). Kaplica św. Krzyża jest umieszczona w południowo – wschodnim rogu podwórza. Jądro kompleksu zamkowego tworzy trzecie podwórze. Stoi na nim pałac cesarza Rudolfa II, Maksymiliana II i pałac królowej postawiony w stylu wczesnobarokowym. Teraz jest tam umieszczone biuro prezydenta Republiki Czeskiej. Plac jest otoczony fasadami pałacu królewskiego i katedry św. Wita.

Do kompleksu praskiego zamku należy również Wieża Prochowa z XV wieku, nazywana Mihulką. Jest w niej umieszczona ekspozycja poświęcona wiedzy i kulturze. Mieści się w niej również model pracowni alchemistycznej. Nie da się też pominąć ogrodów otaaczających kompleks zamku praskiego. Są to między innymi: zamkowe ogrody, Rajski ogród i ogród na Wałach.

GOLDEN LANE photo from
photo.czechtourism.com

Kolejną ulubioną turystyczną atrakcją jest tzw. Złota uliczka. Uliczka, która widzie nad Jelenim przekopem jest złożona z kolorowych domków, które były wybudowane w przeciągu XVI wieku. Początkowo mieszkali w nich zamkowi strzelcy, drobni rzemieślnicy i złotnicy Rudolfa II. Według legendy mieli tam również mieszkać alchemiści Rudolfa II. Obecnie domki są używane jako przestrzeń do ekspozycji dotyczącej historii tej części zamku. Są tam również księgarnie i sklepiki z pamiątkami.

Katedra św. Wita jest najważniejszym praskim kościołem, są tu przechowywane klejnoty koronacyjne Czeskiego królestwa i ciała czeskich władców. Katedra została założona przez Karola IV w roku 1344 w miejscu romańskiej bazyliki i wcześniejszej rotundy, którą wybudował św. Wacław. Projekt katedry stworzył Mateusz z Arrasu, po jego śmierci budowę kontynuował Petr Parler, następnie jego synowie. Katedra była dobudowywana częściami w różnym stylu architektonicznym. Budowę zakończono dopiero w roku 1929. W kościelnym tryforium znajduje się 21 popiersi przedstawiających Karola IV i rodzinę królewską oraz arcybiskupów i budowniczych katedry. Grób królewski znajduje się w podziemiach, gdzie są też pozostałości po romańskiej rotundzie. Kolejnym znaczącym miejscem jest skarbiec, gdzie są przechowywane klejnoty koronacyjne. Najcenniejszym artefaktem jest jednoznacznie korona ( svatováclavská – poświęcona św. Wacławowi, po koronacji odkładano ją na jego czaszkę) z roku 1346. W czasie panowania Władysława II Jagiellończyka zbudowano lożę królewską (1493). Nagrobek hrabiego L.Šlika zaprojektowany przez J.E Fischera z Erlachu, F.M Kaňkę i M.Brandla z roku 1723 jest znaczącym elementem w stylu barokowym. Z dzieł nowszych interesujący jest przede wszystkim posąg kardynała B.Schwarzenberga z lat 1892 – 1895, autorstwa V.Myslbeka. Wiek XX wzbogacił każdą z kaplic kolorowymi witrażami według projektu np. A.Muchy, F.Kysely i innych.

Jeśli wrócimy do obiektu praskiego zamku, należy wspomnieć Władysławowską salę, która zajmuje całe drugie piętro Starego pałacu królewskiego. Przestrzeń wzniesiona w czasie panowania Władysława Jagielończyka w latach 1492 – 1502 został zaprojektowany przez B.Rieda. Przestrzeń była używana przy najważniejszych państwowych wydarzeniach. Odbywały się w niej koronacje, turnieje rycerskie, itd. Sala została odrestaurowana po I wojnie światowej.

 

BELWEDER – PAŁAC LETNI ANNY JAGIELLONKI

BELWEDER – PAŁAC LETNI ANNY JAGIELLONKI photo from
photo.czechtourism.com

Pałac letni został wybudowany z inspiracji Ferdynanda I w latach 1538 – 1563. Jest to przykład renesansowej architektury w Czechach. Jego projekt stworzyli wspólnie P. della Stella, H. Tirol, B. Wohlmut i O. Aostalis. O dekoracje kamieniarskie zadbała pracownia P.della Stelli. Pałac służył przede wszystkim jako miejsce odpoczynku i zabawy dla królowej Anny Jagiellonki. Była tam bogata galeria, sala taneczna i pokoje z bogatym wystrojem. Belweder ucierpiał w czasie ataku szwedzkich wojsk w roku 1648, którzy z pałacu zabrali cenne zbiory. Jego wartość spadła kiedy cesarz Józef II urządził w nim laboratorium. W latach 181 – 1856 na ścianach pierwszego piętra Belwederu wymalowano cykl fresków ze scenami z czeskiej historii. Współcześnie zrekonstruowany Belweder funkcjonuje jako przestrzeń wystawiennicza.

 

WIEŻA WIDOKOWA NA PETŘINIE

WIEŻA WIDOKOWA NA PETŘINIE photo from
photo.czechtourism.com

Wieża o wysokości 60 metrów, znajduje się na zachód od kotliny małostrańskiej. Jej powstanie jest zasługą Klubu czeskich turystów. Zainspirowana paryską wieżą Eiffel'a, została zbudowana przy okazji z Jubileuszową wystawą przemysłową w roku 1891.

 

KLASZTOR NA STRACHOVIE

KLASZTOR NA STRACHOVIE photo from
photo.czechtourism.com

Klasztor został założony przez księcia Władysława II w roku 1140. Kompleks klasztorny znajduje się na zboczu wzgórza Petřín, w jego skład wchodzą 2 kościoły, siedziba przełożonego, biblioteki i pomieszczenia gospodarcze. Jądrem kompleksu jest klasztor z biblioteką, gdzie mieści się Centrum pismiennictwa narodowego. Do kompleksu można się dostać bramą z Pohořelca, zaprojektowaną przez A.Lurago, który doprowadził również do przebudowy klasztornego kościoła pod wezwaniem Niebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Budynek opactwa z drugiej połowy XVI wieku znajduje się na głównym podwórzu. Naszej uwadze nie mogą umknąć przede wszystkim freski S.Noseckiego. Kolejnym interesującym obiektem jest bogato wyzdobiona Sala Filozoficzna i Teologiczna. W roku 1991 klasztor został oddany z powrotem zakonowi Premonstratensów.

 

KLASZTOR W BŘEVNOVIE

KLASZTOR W BŘEVNOVIE photo from
photo.czechtourism.com

Kompleks klasztorny został wybudowany w latach 1708 – 1745 według projektu K.Dienzenhofera i jego syna K.I.Dienzenhofera. Początkowo stał w tym miejscu klasztor benedyktynów założony przez praskiego biskupa Wojciecha i Bolesława II w roku 993 jako pierwszy męski klasztor w Czechach. Kościół klasztorny jest ozdobiony freskami J.J.Steinfelsa i przestrzennym malarstwem J.Hagera. Spomiędzy dzieł artystycznych znaczące są obrazy P.Brandla, rzeźby M.V Jacka i R.Prachnera. Znaczącym odkryciem było znalezienie krypty z pierwszej połowy XI wieku, która jest najcenniejszym zabytkiem architektury w stylu przedromańskim. Bogatą, freskową dekorację ma też konwent i budynek opactwa, który służy jako państwowe archiwum. Sala cesarzowej Teresy została wymalowana przez bawarskiego malarza K.D.Asama w roku 1727.

 

PAŁAC WALDSTEINA

PAŁAC WALDSTEINA photo from
photo.czechtourism.com

Pałac Waldsteina jest pierwszą monumentalną budowlą wczesnego baroku w Czechach, którą w latach 1624 – 1630 postawił Albrecht z Valdštejnu. Projektantem budowli został Lombardczyk A.Spezza, po nim budowę kontynuował N.Sebregondi, kończył architek G.Peroni. Reprezentacyjna Sala rycerska obejmuje 2 piętra w północnej części pałacu. Fresk przedstawiający Apoteozę Waldsteina jako Boga wojny Marsa stworzył Włoch B.del Bianco. Następnie jest tam również Sala skórzana z freskiem przedstawiającym boginię Atenę, autorstwa P.Maixnera, Sala lustrzana i pracownia Waldsteina. Pałac otacza ogród, w którym jest umieszczona scena teatralna z feskami autorstwa B.del Bianca. W ogrodzie zostały również umieszczone rzeźby mistrza z czasów Rudolfa II – A. de Vriese. Obiekt ten jest używany przede wszystkim przez ministerstwo kultury.

 

MOST KAROLA

MOST KAROLA photo from
photo.czechtourism.com

Najstarszy zachowany praski most łączy Stare Miasto z Mniejszym Miastem Praskim. Został założony przez Karola IV w roku 1357, w miejscu zburzonego Mostu Judyty. Początkowo był nazywany mostem Praskim lub Kamiennym. Długość mostu wynosi 520 metrów, szerokość 10 metrów. Jest zbudowany z piaskowca na 16 łukach. Za budowniczego uważa się Petra Parlera, jednakże most został ukończony na początku XV wieku. W roku 1723 zainstalowano na nim olejowe oświetlenie, w roku 1866 oświetlenie gazowe. Most jest ozdobiony nie tylko wieżami ale także zbiorem 33 rzeźb i grup rzeźbiarskich. Obecnie figury są zastąpione kopiami. Oryginały są umieszczone w lapidariach Muzeum narodowego i Muzeum miejskiego. Z autorów rzeźbiarskich dzieł możemy wymienić np. M.B.Brauna, J.Brokoffa, M.V.Jackela, J.B.Kohla albo J.O.Mayera.

 

MNIEJSZE MIASTO PRASKIE (MALÁ STRANA)

MNIEJSZE MIASTO PRASKIE (MALÁ STRANA) photo from
photo.czechtourism.com

Do założenia tej praskiej dzielnicy doszło w roku 1257 z inspiracji króla Przemysła Otakara II. Wielki rozwój dzielnicy jest związany z panowaniem Karola IV, który ją rozszerzył i wybudował dookoła niej mury obronne. Mala Strana prawie cała spłonęła w czasie walk Prażan z wojskami królewskimi w roku 1419. Ponowny rozwój zatrzymał kolejny pożar. Największy rozkwit dzielnicy przyniósł okres baroku, kiedy powstało tu wiele znanych budowli – przede wszystkim kościół św. Mikołaja, pałac Waldsteina, pałac Furstenbergów, Lichtensztajnów, Nosticów i inne.

 

RYNEK STAROMIEJSKI – STAROMIEJSKI ORLOJ

RYNEK STAROMIEJSKI – STAROMIEJSKI ORLOJ photo from
photo.czechtourism.com

Plac zyskał swoją nazwę w roku 1895. Zawsze było miejscem różnych historycznych wydarzeń. Początkowo mieściło się tu wielkie targowisko. Później rynek stał się miejscem politycznych i rewolucyjnych zgromadzeń. Często był świadkiem morderstw, m.in. w ratuszu został zamordowany radykalny husycki przywódca J.Želivsky. Na rynku został też stracony ostatni husycki hetman Jan Roháč z Dubé. Chyba największym wydarzeniem tego typu było jednak stracenie 27 przywódców powstania przeciw cesarzowi. W sali ratuszowej, Jerzy z Podebradów został w roku 1458 wybrany na czeskiego króla. Krasę placu tworzą przede wszystkim gotyckie domy, rokokowy pałac Golz – Kinskych i secesyjna, barokizująca w stylu była siedziba Praskiej ubezpieczalni według projektu O. Polivky, z rzeźbami autorstwa L.Šalouna, F.Procházky a B.Schnircha. Na rynku znajduje się także ogromny pomnik mistrza Jana Husa. Ulubioną atrakcją turystyczną, jaką znajdziemy na rynku staromiejskim jest Staromiejski Orloj – zegar astronomiczny, umieszczony na Ratuszu staromiejskim. Stworzony został w roku 1410 przez zegarmistrza Mikołaja z Kadania. Rekonstrukcji Orloja, z powodu rekonstrukcji całego ratusza dokonał Mistrz Hanuš. Od czasu do czasu dochodziło do napraw samego mechanizmu lub dodaniu czy naprawie elementów dekoracyjnych. Jednym ze znanych czeskich twórców, który pracował przy Orloju, jest J.Mánes, twórca kalendarza z alegoriami miesięcy, dodanego w roku 1865. Większość elementów została jednak zastąiona kopiami. Mechanizm ruchomych figur, który jest wprawiany w ruch przy każdej pełnej godzinie, jest jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji Pragi.

 

TEATR STANOWY (STAVOVSKÉ DIVADLO)

TEATR STANOWY (STAVOVSKÉ DIVADLO) photo from
photo.czechtourism.com

Początkowo Teatr Nosticów, potem Teatr im. Tyla, dziś Teatr Stanowy. Został postawiony w stylu neoklasycznym, za pieniądze hrabiego F.A Nostica w roku 1781. Obiekt był w różnych okrasach restaurowany i przestawiany. Do definitywnej odnowy Teatru Stanowego doszło w roku 1991, kiedy zostało połączone z przeciwległym pałacem Kolowratów. Największym wydarzeniem w historii teatru była premiera opery Mozarta „Don Giowanni”, która odbyła się w roku 1787. Następną znaczącym wydarzeniem było wystawienie sztuki „Fidlovačka” z muzyką F. Škroupa 21 grudnia 1834. Przy tej premierze po raz pierwszy zabrzmiała pieśń „Gdzie mój dom”, która w roku 1918 stała się czechosłowackim hymnem państwowym.

 

PLAC WACŁAWA – MUZEUM NARODOWE

PLAC WACŁAWA – MUZEUM NARODOWE photo from
photo.czechtourism.com

Jak chyba wszystkie place, także i plac Wacława był początkowo targowiskiem, nazywanym w tym przypadku Końskim targiem. Na środku placu stał pomnik św. Wacława autorstwa JJ.Bendla, która była później, w roku 1879, przeniesiona na Wyszehrad. Plac ma długość 750 metrów, stanowi znaczącą towarzyską i handlową tętnicę miasta.

W górnej części placu jest umieszczone Muzeum Narodowe. Budowla została postawiona w latach 1885 – 1890 według projektu prof. J.Schulza. Neorenesansowy budynek składa się z 4 skrzydeł i 2 podwórzy. Fasada muzeum ozdobiona jest rzeźbiarskimi dziełami z końca XIX wieku. Oprócz rzeźb monachijskiego rzeźbiarza L.Schwanthalera, są tu umieszczone także rzeźby autorstwa A.Poppa i B.Schnircha. Również dekoracja malarska jest dziełem największych artystów doby jak V.Brožík, F.Ženíšek, V.Hynais. Znaczącą częścią muzeum jest Panteon, zwieńczony kopułą, zawierający 48 popiersi i figur osobistości czeskiego narodu. W budynku muzeum znajdują się historyczne i przyrodnicze zbiory i cenna biblioteka. Niżej na placu Wacława znajduje się mnumentalny pomnik św. Wacława, autorstwa Myslbeka. W dolnej części placu mieścił się w latach 1786 – 1789 teatr Bouda, pierwsza czeska scena teatralna.

 

BRAMA PROCHOWA

POWDER TOWER photo from
photo.czechtourism.com

Brama została postawiona w roku 1475 dla uczczenia króla Władysława Jagiellończyka przez architekta M.Rejska z Prostějova. W bliskości wieży Wacław IV kazał wybudować pałac królewski - rezydencję władców. Po opuszczeniu pałacu przez królów, ten rejon podupadł. Bramę wykorzystywano jako składnicę prochu strzelniczego. Ten przykład stylu późnogotyckiego musiał być odrestaurowany przez architekta J.Mockera (w latach 1875-76) z powodu uszkodzeń z czasów pruskiego oblężenia. Z wieży jest przepiękny widok na Stare Miasto.

 

DOM MIEJSKI

DOM MIEJSKI photo from
photo.czechtourism.com

Na miejscu królewskiego pałacu, według planów A.Balšánka i O.Polívky, został wybudowany Dom miejski, jako reprezentacyjne centrum towarzyskie i kulturalne. Odbywają się tu bale, koncerty, wystawy. Jest tam kawiarnia, restauracja, winiarnia. Dumą Domu miejskiego jest dekoracja interierów i malarstwo przodujących czeskich artystów. Znajdziemy tu malarskie dzieła A.Muchy, J.Preislera, F.Ženíška, M.Alše i innych. Z dzieł rzeźbiarskich należy wymienić dzieła J.V.Myslbeka, K.Nováka i L.Šalouna.

 

TEATR NARODOWY

TEATR NARODOWY photo from
photo.czechtourism.com

Teatr Narodowy został wybudowany dzięki zbórkom narodowym w latach 1868 – 1881. Jego architektem był J.Zitka. Ta neorenesansowy budynek, wkrótce został zniszczony pożarem. W roku 1883 został jednak ukończony według projektu architekta J.Schulza. Nowy wygląd Teatru Narodowego pysznił się nową dekoracja wnętrza i kurtyną, którą namalował V.Hynais. Z innych artystów, którzy brali udział w tworzeniu interierów „Złotej kapliczki” musimy wymienić: J.Turka, M.Alše, F.Ženíška, V.Brožíka lub J.Mařáka. Dzieła rzeźbiarskie pochodzą przede wszystkim od: A.Wagnera, J.V.Myslbeka i B.Schnircha.W latach 1977 – 1983 doszło do rozległęj przebudowy teatru, prz której zbudowano połączenie między obiektem a klasztorem Urszulanek. Nowa scena Teatru Narodowego została ukończona w roku 1983, pod okiem architekta K.Pragra.

 

STARY CMENTARZ ŻYDOWSKI – STARONOVA SYNAGOGA

STARY CMENTARZ ŻYDOWSKI – STARONOVA SYNAGOGA photo from
photo.czechtourism.com

Początki żydowskiego osadnictwa w Pradze sięgaja X wieku. Na początku XVIII gmina żydowska tworyła 1/3 populacji Pragi. Różne regulacje zmuszały Żydów do przebywania w zamknętym gettcie. Praskie Żydowskie miasto, po oświeceniowych dekretach Józefa II, zaczęło nazywać się Josefovem, który stał się w 1848 piątą praską dzielnicą. O długowiecznej historii praskich Żydów świadczy Stary cmentarz żydowski, gdzie znajdziemy najstarszy kamień nagrobny z roku 1493. Magię cmentarza tworzy przede wszystkim 11 tysięcy nagrobków. Informacje na kamieniach nagrobnych mają wyjątkwą wartość historyczną. Znajdziemy tu nagrobek starosty i głównego rabina Żydowskiego miasta – M.Mordechaja Maisla i legendarny nagrobek rabina Lowa bez Bezalela. Z jego pracowni pochodzi według legendy sztuczny człowiek – Golem. W Żydowskim mieście znajduje się najstarsza synagoga w Europie, wybudowana w roku 1280, nazywana Staronovą. Wewnątrz synagogi znajdują się żydowskie eksponaty z wieku od XVI do XIX. Była sala obrzędowa obok cmentarza jest dziś używana dla ekspozycji dziecięcych rysunków z obozu Terezin. Cele wystawiennicze spełnia również tzv. Synagoga Wysoka. W synagodze Meisela są wystawione zbiory ze srebra i innych materiałów. Synagoga Pinkasa jest mauzoleum ofiar Holocaustu.

 

WYSZEHRAD

WYSZEHRAD photo from
photo.czechtourism.com

Wyszehrad jest według legendy siedzibą najstarszych czeskich książąt, także księżniczki Libuszy i dynastii Przemyślidów. Siedzibę władzy przeniósł tam król Vratislav II, który na miejscu zamku drewnianego, postawił zamek kamienny. Dziś Wyszehrad jest otoczony barokowym murem obronnym i bastionami, które zbudowali włoscy budowniczy. Wewnątrz cytadeli znajduje się kościół św. Piotra i Pawła, początkowo wybudowany w stylu romańskim. Następnie był przebudowywany w stylu gotyckim, barokowym i neogotyckim. Na przeciwko kościoła znajduje się kapliczka św. Ludmiły. Do innych obiektów Wyszehradu należy zaliczyć jeszcze romańską rotundę św. Marcina. W bok od kościoła św. Piotra znajdziemy cmentarz, zbudowany ok. 1890, gdzie spoczywają zasłużeni synowie narodu. We wschodniej stronie cmentarza zbudowano Slavin (Panteon) – dostojne miejsce pogrzebania największych osobistości. Na miejscu spalonej zbrojowni w roku 1948 zostały umieszczone 3 monumenty autorstwa Myslbeka ((Lumír i Písen, Záboj razem ze Slavojem, Ctirad i Šárka). W roku 1978 dodano czwartą rzeźbę - Przemysła i Libuszę.

 

ROTUNDA ŚW. MARCINA

ROTUNDA ŚW. MARCINA photo from
photo.czechtourism.com

Rotunda jest najstarszym obiektem zachowanym na Wyszehradzie. Pochodzi z drugiej połowy XI wieku. Rotunda była niszczona, ponieważ po założeniu wyszehradzkiej cytadelii, stała się składowiskiem prochu. Działo się tak przez cały wiek XIX w. Obiekt został odnowiony w roku 1878 według projektu architekta A.Bauma, również uzupełniono naścienne freski według A.Koniga i J.Heřmana. Autorem obrazu ołtarzowego jest malarz Sequens. Do ponownej renowacji budowli doszło w roku 1915 i w latach 1969-70.